چراغ برات آیین یادبود و گرامیداشت درگذشتگان 

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان جنوبی، چراغ برات آئین کهن خراسان جنوبی با قدمتی هزارساله است که برای گرامیداشت درگذشتگان در روز‌های ۱۲ تا ۱۴ شعبان برگزار می‌شود.

در خراسان جنوبی مراسم ویژه «برات» با عناوین مختلفی، چون عید برات، شب برات، چراغ برات و با آداب‌ورسوم مختلف برگزار می‌شود و روزی است که مردم برای آمرزش اموات خود می‌توانند با کمک به نیازمندان خیرات کنند و بر سر مزار درگذشتگان خود حاضر می‌شوند و خیرات و نذوراتی ازجمله کیک و شیرینی و شکلات و خرما توزیع می‌کنند.

پخت انواع نان‌های سنتی مانند روغن جوشی، چلبکی، کماچ و حلوا و پخش آن در بین مردم به‌ویژه کودکان از مراسم ایام برات در خراسان جنوبی است، مردم این منطقه اعتقاد دارند پخت این خوراکی‌ها باید قبل از غروب آفتاب انجام شود. در این روز بازماندگان اموات با پهن کردن فرش و خیرات و پخش انواع خوراکی و خواندن روضه یاد و خاطره تازه گذشته را گرامی می‌دارند و قرائت قرآن و فاتحه نیز در این خصوص هدیه‌ای است که از سوی مردم نثار روح درگذشتگان می‌شود.

دامنه این رسم آن‌چنان گسترده است که به ماه شعبان در این منطقه ماه برات نیز می‌گویند. برات در خراسان جنوبی مصداقی بر اعتقاد به اصل معاد است که مردم در این خطه با انجام اعمال مخصوص به استقبال آن می‌روند، این مراسم به مدت سه روز و با عناوین مختلف برگزار می‌شود و مردم هرروز آنها با بزرگداشت قشر خاصی از مسلمانان برگزار می‌کنند.

از دیگر مراسم روز برات که بیشتر در روستا‌ها رونق دارد اجرای مراسم برات‌خوانی است، در این مراسم جوانان و نوجوانان روستا به خانه افرادی که به‌تازگی عزیزی را از دست داده‌اند مراجعه کرده و اشعاری را در یادآوری روز برات قرائت می‌کنند.

اهالی خانه نیز از آنچه در خانه موجود است مانند خرما، شکلات، نقل‌ونبات، لنگاش پخته، عناب و گردو به آنها می‌دهند و از آنها قدر دانی می‌کنند.

این مراسم ۴ بهمن ۱۳۹۱ به شماره ۸۰۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.